بانک‌های بزرگ آمریکا سال‌هاست با صنعت کریپتو رابطه‌ای پیچیده و اغلب رقابتی داشته‌اند. از مقاومت اولیه در برابر پذیرش رمزارزها تا لابی‌های گسترده برای محدود کردن رشد استیبل‌کوین‌ها، این داستان پر از تنش‌های نظارتی، نگرانی‌های مالی و تلاش برای حفظ سلطه سنتی بر سیستم پولی است. لایحه CLARITY که هدف آن ایجاد شفافیت در بازار دارایی‌های دیجیتال و تقسیم وظایف بین SEC و CFTC است، نقطه اوج این نبرد شده و بانک‌ها بخش‌هایی از آن را تهدیدی برای سپرده‌های خود می‌دانند. این مقاله به بررسی تاریخچه، دلایل مقاومت و ابعاد مختلف این موضوع می‌پرداز
بانک های آمریکایی از ابتدای ظهور لایحه CLARITY بیت کوین و سایر رمزارزها، رویکرد محتاطانه و گاهی خصمانه‌ای نسبت به این فناوری نوظهور داشته‌اند. مدیران بانک‌هایی مانند جی پی مورگان، بانک آمریکا و سیتی گروپ بارها هشدار داده‌اند که کریپتو ریسک های بالایی برای ثبات مالی به همراه دارد. جیمی دیمون، مدیرعامل جی پی مورگان، یکی از منتقدان سرسخت بوده و کریپتو را در مقاطعی «کلاهبرداری» نامیده است. این مقاومت ریشه در نگرانی های متعددی دارد: از از دست دادن کنترل بر تراکنش‌های مالی گرفته تا رقابت مستقیم استیبل کوین‌ها با سپرده های بانکی سنتی.
در سال های اولیه، بسیاری از بانک‌ها سیاست «دی بنکینگ» را در پیش گرفتند؛ یعنی قطع خدمات بانکی به شرکت‌ها و پروژه‌های مرتبط با کریپتو به دلیل ریسک های قانونی و شهرتی. فدرال رزرو و سایر نهادهای نظارتی نیز در ابتدا با احتیاط کامل عمل می کردند و بانک ها را از ورود مستقیم به فضای رمزارز بازمی داشتند. اما با رشد بازار کریپتو و ورود سرمایه های نهادی، این رویکرد به تدریج تغییر کرد. برخی بانک‌ها شروع به ارائه خدمات نگهبانی (custody) برای بیت کوین کردند، در حالی که دیگران همچنان در برابر گسترش آن ایستادگی می‌نمودند.
تاریخچه مقاومت بانک‌ها در برابر کریپتو
داستان بانک‌های آمریکا با کریپتو به سال ۲۰۰۹ و تولد بیت کوین بازمی گردد. در ابتدا، بانک ها این فناوری را نادیده گرفتند یا آن را تهدیدی برای سیستم بانکی سنتی دانستند. با افزایش قیمت بیت کوین در سال‌های ۲۰۱۷ و ۲۰۲۱، فشارها بیشتر شد. بانک‌ها نگران بودند که مشتریان پول خود را از حساب‌های بانکی به والت های دیجیتال منتقل کنند و نقدینگی بانک‌ها کاهش یابد.
یکی از نقاط عطف، بحران بانک های منطقه‌ای آمریکا در سال ۲۰۲۳ بود که سیلیکون ولی بانک و signature bank سقوط کردند. این بانک ها ارتباط نزدیکی با صنعت کریپتو داشتند و ورشکستگی شان به عنوان دلیلی برای سخت گیری بیشتر بر رمزارزها استفاده شد. با این حال، این رویدادها همزمان نشان داد که عدم شفافیت نظارتی می تواند ریسک‌هایی برای کل سیستم ایجاد کند. بانک‌های بزرگ از این فرصت برای لابی علیه گسترش کریپتو استفاده کردند و تأکید کردند که رمزارزها فاقد نظارت کافی هستند.
در سال‌های اخیر، با ورود شرکت‌هایی مانند بلک راک و فیدلیتی به بازار کریپتو از طریق ETFها، بانک ها مجبور به بازنگری شدند. با وجود این، مقاومت ساختاری ادامه دارد. بانک‌ها استدلال می کنند که استیبل کوین‌ها مانند USDT و USDC می توانند جایگزین سپرده های بانکی شوند و اگر بازدهی (yield) داشته باشند، مشتریان را جذب خواهند کرد.
نقش بانک‌ها در شکل گیری سیاست های نظارتی
بانک های آمریکایی از طریق انجمن هایی مانند American Bankers Association (ABA) و Bank Policy Institute لابی‌های گسترده‌ای انجام می دهند. آن‌ها بر کنگره و regulators فشار می آورند تا قوانین سخت گیرانه تری برای کریپتو وضع شود. تمرکز اصلی بر ضدپولشویی (AML)، حفاظت از مصرف‌کننده و جلوگیری از رقابت ناعادلانه است.
در مقابل، صنعت کریپتو استدلال می‌کند که بانک‌ها از ترس از دست دادن سهم بازار، نوآوری را سرکوب می کنند. مثال بارز، مخالفت با ارائه خدمات بانکی به صرافی های کریپتو بوده که منجر به مشکلات نقدینگی برای بسیاری از پروژه‌ها شده است. فدرال رزرو در سال های اخیر کمی نرم تر شده و اجازه داده بانک‌ها خدمات محدودی مانند custody ارائه دهند، اما همچنان محدودیت‌های جدی وجود دارد.
لایحه CLARITY چیست و چرا مهم است؟
لایحه CLARITY (Digital Asset Market Clarity Act) یکی از مهم ترین تلاش ها برای ساماندهی بازار کریپتو در آمریکاست. این لایحه که در مجلس نمایندگان با حمایت دوحزبی تصویب شده، به دنبال ایجاد شفافیت در بازار دارایی های دیجیتال است. هدف اصلی آن، تقسیم بندی روشن بین دارایی‌هایی که تحت نظارت کمیسیون بورس و اوراق بهادار (SEC) قرار می گیرند (به عنوان اوراق بهادار) و آن‌هایی که تحت نظارت کمیسیون معاملات آتی کالا (CFTC) هستند (به عنوان کالای دیجیتال). این لایحه شامل بخش‌های متعددی است:
تنظیم استیبل کوین ها: قوانین سخت گیرانه برای صدور و مدیریت استیبل کوین‌ها، با محدودیت هایی بر بازدهی آن‌ها تا رقابت با سپرده‌های بانکی کاهش یابد.
حفاظت از مصرف کننده: الزامات شفافیت برای صرافی‌ها و پروژه‌ها.
اجازه به بانک‌ها برای فعالیت‌های بلاکچینی: بانک ها می توانند از فناوری بلاکچین برای پرداخت‌ها، وام‌دهی و custody استفاده کنند، اما با رعایت استانداردهای ریسک.
مقررات ضدپولشویی: اعمال قوانین Bank Secrecy Act بر بروکرها و صرافی‌های دیجیتال.
لایحه CLARITY پس از تصویب در کمیته خدمات مالی مجلس نمایندگان، به سنا رفته و در کمیته بانکی سنا نیز پیشرفت هایی داشته است. با این حال، هنوز چالش‌هایی برای تصویب نهایی وجود دارد.
بانک های بزرگ آمریکا، به ویژه تحت رهبری جیمی دیمون، با نسخه فعلی لایحه CLARITY مخالفت جدی دارند. دلیل اصلی، بخش مربوط به «yield» یا بازدهی استیبل کوین‌هاست. بانک‌ها معتقدند اگر استیبل کوین‌ها بتوانند بازدهی مشابه حساب های پس انداز ارائه دهند، میلیاردها دلار سپرده از بانک ها خارج خواهد شد. تخمین ها نشان می دهد که این جابه جایی می تواند تریلیون‌ها دلار را تحت تأثیر قرار دهد.
اتحادیه بانکداران آمریکا نامه‌های urgency به سناتورها ارسال کرده و هشدار داده که خلأهای قانونی در لایحه می تواند ثبات مالی را به خطر بیندازد. آن‌ها استدلال می کنند که استیبل کوین‌ها فاقد بیمه FDIC هستند و ریسک های سیستمیک ایجاد می کنند. از سوی دیگر، حامیان کریپتو می گویند این مخالفت بیشتر اقتصادی است تا نظارتی، زیرا بانک ها نمی خواهند سهم خود از بازار پرداخت ها و ذخیره ارزش را از دست بدهند.
جیمی دیمون علنا اعلام کرده که صنعت بانکداری با نسخه فعلی لایحه مبارزه خواهد کرد. این مقاومت شامل لابی با سناتورها و تلاش برای افزودن اصلاحات سخت گیرانه تر است. با وجود این، بسیاری از کارشناسان معتقدند تصویب لایحه CLARITY در نهایت به نفع نو آوری آمریکایی خواهد بود و آمریکا را در رقابت جهانی با چین و اروپا جلو می اندازد.
تأثیرات احتمالی لایحه CLARITY بر بازار کریپتو و بانک‌ها
اگر لایحه CLARITY به طور کامل تصویب شود، تغییرات عمده‌ای رخ خواهد داد. صرافی‌ها و پروژه‌های کریپتو شفافیت بیشتری خواهند داشت و سرمایه گذاری نهادی افزایش می یابد. بانک‌ها نیز می توانند خدمات بیشتری ارائه دهند، مانند ادغام بلاکچین در سیستم‌های پرداخت خود، اما باید با رقابت استیبل کوین ها کنار بیایند.
برای مصرف کنندگان، این لایحه می تواند به معنای دسترسی امن تر به رمزارزها باشد. با این حال، محدودیت‌ها بر yield استیبل کوین‌ها ممکن است جذابیت برخی محصولات را کاهش دهد. در بلند مدت، این قانون می تواند به استاندارد سازی جهانی کمک کند و آمریکا را به هاب کریپتو تبدیل کند. بانک های کوچک تر ممکن است فرصت های بیشتری برای همکاری با کریپتو پیدا کنند، در حالی که غول های بانکی همچنان محتاط بمانند. همچنین، بحث هایی درباره CBDC (ارز دیجیتال بانک مرکزی) وجود دارد که بانک‌ها آن را رقیب بالقوه می دانند.
چالش های پیش رو و چشم انداز آینده
نبرد بر سر لایحه CLARITY ادامه دارد. اختلافات بین جمهوری خواهان (حامی نوآوری) و برخی دموکرات ها (تمرکز بر حفاظت) هنوز حل نشده. علاوه بر این، مسائل فنی مانند مسئولیت توسعه دهندگان DeFi و استانداردهای بررسی بانک‌ها بر فعالیت‌های کریپتو، پیچیدگی هایی ایجاد کرده است.
بانک ها به لابی خود ادامه می دهند، اما فشار صنعت کریپتو و سرمایه گذاران نیز بالاست. آینده نشان خواهد داد که آیا تعادل مناسبی بین نو آوری و ثبات برقرار می شود یا مقاومت سنتی غالب خواهد ماند. در نهایت، برای کاربران ایرانی که به دنبال ورود امن به بازار کریپتو هستند، پلتفرم هایی مانند افرا تتر گزینه مناسبی برای خرید و فروش تتر و سایر رمزارزها بدون کارمزد ارائه می دهند و دسترسی آسان تری فراهم می کنند.
